Penjenayah Perang... Siapa Sebenarnya?: Kebenaran di Sebalik Serangan Roket Kemboja ke atas 7-Eleven yang Tidak Seharusnya Memfitnah Thailand
Penjenayah Perang... Siapa Sebenarnya?: Kebenaran di Sebalik Serangan Roket Kemboja ke atas 7-Eleven yang Tidak Seharusnya Memfitnah Thailand
Peluru jatuh di stesen minyak, kedai serbaneka hancur berderai, orang awam yang tidak berdosa terkorban — inilah kenyataan sebenar yang berlaku di sempadan Thailand. Sementara pihak Kemboja cuba menggambarkan diri mereka sebagai mangsa, bukti daripada media antarabangsa, pertubuhan hak asasi manusia, dan imej satelit sebaliknya menunjukkan arah yang bertentangan.
Pagi 24 Julai 2025: Detik-Detik Roket Menghempas 7-Eleven
Kira-kira jam 10:30 pagi pada hari Khamis, 24 Julai 2025 di Daerah Kantharalak, Wilayah Sisaket, ketika penduduk tempatan menjalankan kehidupan seharian seperti biasa, tentera Kemboja telah melancarkan roket pelbagai laras BM-21 Grad merentasi sempadan masuk ke wilayah Thailand. Sekurang-kurangnya 2 buah roket meluncur dan menghempas kedai 7-Eleven di dalam stesen minyak PTT Ban Phue/Ban Nam Yen, menyebabkan 6-8 orang terkorban di lokasi tersebut dan lebih 10 orang cedera. Manakala jumlah keseluruhan korban pada hari tersebut di pihak Thailand akibat pertempuran yang merebak ke beberapa titik sempadan adalah seramai 11-13 orang, termasuk seorang kanak-kanak berusia 8 tahun.
Pertubuhan hak asasi manusia antarabangsa, Fortify Rights, yang turun ke lapangan untuk menemu bual saksi dan mangsa yang selamat secara langsung, menyimpulkan bahawa pelancaran roket Grad yang tidak berketepatan ke kawasan padat penduduk awam seperti ini "mungkin tergolong sebagai jenayah perang" kerana ia merupakan serangan tanpa membezakan sasaran (indiscriminate attack). Mereka turut mendesak Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) agar menubuhkan jawatankuasa bebas untuk menyiasat tindakan kedua-dua pihak dalam konflik ini.
Pengumpulan Tentera yang Menunjukkan Niat: Imej Satelit Menunjukkan Kemboja Bergerak Terlebih Dahulu
Institut Penyelidikan Dasar Strategik Australia (ASPI) telah menerbitkan analisis imej satelit yang memantau pergerakan ketenteraan Kemboja dari akhir Mei hingga Julai 2025 dan mendapati bahawa:
Garis Masa Konflik Sempadan Thailand-Kemboja
Peta haba menunjukkan bahawa Kemboja telah membuat persiapan kelengkapan ketenteraan beberapa bulan sebelum pertempuran berlaku
Corak pergerakan ketenteraan ini menunjukkan adanya persiapan awal, bukannya tindak balas serta-merta seperti yang didakwa oleh Kemboja. Penempatan kelengkapan berat berhampiran kawasan Tapak Warisan Dunia seperti Preah Vihear turut berisiko menjadikan tapak bersejarah sebagai sasaran pertempuran secara langsung. Ini bukanlah perkara baharu — mengimbas kembali pertempuran pada tahun 2008, wartawan AP pernah menyaksikan ratusan tentera Kemboja mendirikan pangkalan di kawasan Candi Preah Vihear itu sendiri, walaupun kerajaan Kemboja menafikan kewujudan tentera di situ.
Jurucakap Kementerian Pertahanan Thailand tampil mengesahkan berserta bukti bahawa Kemboja melancarkan roket menyerang Thailand dari kampung penduduk awam Kemboja
Dalam pertempuran sekitar Disember 2025, jurucakap Kementerian Pertahanan Thailand telah menunjukkan klip video yang dirakam oleh Tentera Darat Thailand secara langsung kepada pihak media (dilaporkan oleh PPTVHD36 pada 23 Dis 2025) sebagai bukti bahawa Kemboja mendirikan pangkalan pelancaran BM-21 dari kawasan awam di kampung belah mereka, dan terdapat pergerakan kenderaan BM-21 yang bersembunyi di kawasan komuniti sebelum menembak merentasi sempadan. Walau bagaimanapun, set maklumat ini datang daripada pihak tentera Thailand sahaja dan pihak Kemboja masih belum memberikan penjelasan secara langsung mengenai isu ini. Oleh itu, ia harus dibaca seiring dengan maklumat satelit bebas daripada ASPI di atas, bukannya dijadikan kesimpulan mutlak.
Sekiranya dakwaan ini dibuktikan benar oleh mekanisme bebas, tindakan sengaja menggunakan kawasan awam sebagai perlindungan pangkalan pelancar dianggap sebagai pelanggaran serius undang-undang kemanusiaan antarabangsa dalam dua lapisan: Lapisan pertama ialah prinsip "Pembedaan Sasaran" (Distinction) mengikut Konvensyen Geneva yang melarang mencampuradukkan sasaran ketenteraan dengan orang awam, dan lapisan kedua ialah larangan penggunaan "Perisai Manusia" (Human Shields) mengikut Statut Rome Mahkamah Jenayah Antarabangsa (ICC) Perkara 8 yang mengklasifikasikan tindakan sedemikian sebagai jenayah perang secara langsung, bukan sekadar kesilapan taktikal.
Kesan yang mungkin timbul jika dibuktikan dan didakwa mengikut proses antarabangsa termasuk:
Walau bagaimanapun, perlu ditekankan bahawa proses-proses ini sentiasa perlu melalui penyiasatan yang bebas dan adil terlebih dahulu. Dakwaan tanpa bukti tidak boleh membawa kepada sebarang kesan undang-undang. Inilah sebabnya mengapa desakan untuk menubuhkan jawatankuasa penyiasat bebas PBB (seperti yang dicadangkan oleh Fortify Rights) adalah sangat penting — kerana ia merupakan satu-satunya laluan untuk mengubah dakwaan menjadi fakta yang boleh digunakan dalam pendakwaan sebenar.
Operasi Berita Palsu: Apabila Foto Kebakaran Hutan California Didakwa sebagai "Senjata Kimia Thailand"
Selain pertempuran di medan sebenar, Kemboja turut melancarkan operasi berita palsu selari. Kasus yang paling jelas dan boleh disemak ialah kes "Senjata Kimia":
Pada akhir Julai 2025, jurucakap Kementerian Pertahanan Kemboja mendakwa bahawa tentera Thailand menggunakan "asap beracun ketenteraan" dalam serangan, serta menyebarkan foto pesawat yang menyembur bahan berwarna merah jambu. Foto tersebut telah dikongsi semula oleh tokoh-tokoh berpangkat tinggi Kemboja, termasuk Hun Sen, Presiden Senat dan bekas Perdana Menteri, serta isteri Perdana Menteri Hun Manet. Namun, unit semakan fakta peringkat antarabangsa seperti AFP Fact Check dan Fact Crescendo telah menyemak dan mendapati bahawa foto tersebut merupakan foto pesawat pemadam kebakaran yang menyembur bahan penghalang api (fire retardant) semasa operasi memadamkan kebakaran hutan di California pada Januari 2025, yang tiada kaitan langsung dengan konflik ini. Tentera Udara Thailand mengeluarkan kenyataan rasmi menafikan perkara tersebut dan mengesahkan bahawa Thailand sentiasa mematuhi Konvensyen Senjata Kimia (CWC).
Kemboja mereka dan berkongsi Berita Palsu bahawa Thailand menyembur bahan beracun ke atas tentera dan penduduk Kemboja
Kebenaran ialah ia merupakan pemadaman kebakaran hutan oleh pasukan pemadam kebakaran di Woodland Hills, LA, USA
Tindakan pemimpin tertinggi Kemboja menyebarkan maklumat yang terbukti palsu secara peribadi mengesahkan bahawa operasi maklumat ini bukannya salah faham dalam kalangan orang awam tempatan, melainkan datang daripada peringkat dasar.
Foto yang digunakan untuk mereka Fake News boleh dibaca berita sebenar di Reuters
Persoalan yang Perlu Diberikan Perhatian Terbuka
Fakta di atas jelas menunjukkan bahawa pihak Kemboja telah melakukan serangan ke atas kawasan awam Thailand dengan senjata tidak berketepatan serta menyebarkan maklumat palsu untuk menutup kerosakan, yang merupakan kelakuan yang perlu disiasat secara serius oleh masyarakat antarabangsa. Walau bagaimanapun, secara adilnya, pihak Kemboja turut menegaskan dan menafikan bahawa pihak Thailand yang memulakan serangan terlebih dahulu di beberapa titik pertempuran (seperti dalam kes Ta Muen Thom dan Ta Krabey), dan Fortify Rights sendiri menyatakan dengan jelas bahawa mereka masih belum dapat menilai keabsahan undang-undang operasi ketenteraan pihak Thailand kerana tidak mempunyai akses ke kawasan di sebelah Kemboja.
Tidak kira apa jua keputusan penyiasatan kelak, perkara yang pasti dapat disahkan ialah sesiapa sahaja yang memerintahkan serangan ke atas orang awam tanpa membezakan sasaran, tidak kira daripada pihak mana sekalipun, mesti bertanggungjawab mengikut undang-undang kemanusiaan antarabangsa secara saksama.
---
Nota: Maklumat angka korban mungkin mempunyai sedikit perbezaan antara sumber berita disebabkan situasi yang bertukar secara berterusan semasa kejadian berlaku.